Nằm yên bình bên dòng sông Bắc Luân uốn lượn ngăn đôi bờ biên giới, thành phố Đông Hưng thuộc Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây không chỉ nổi danh như một trung tâm giao thương sầm uất mà còn là nơi lưu giữ những tầng sâu trầm tích văn hóa phương Đông đặc sắc. Giữa không gian xanh ngát của đại ngàn biên mậu, ngọn tháp Văn Xương Đông Hưng vươn mình kiêu hãnh lên nền trời xanh thẳm, trở thành tâm điểm thị giác và là biểu tượng tâm linh bất diệt của cư dân dải đất phương Nam Trung Hoa. Tòa tháp không đơn thuần là một công trình mang dáng dấp thời gian mà còn chứa đựng triết lý sâu xa về sự học, khát vọng đỗ đạt công danh cùng sự giao thoa hài hòa giữa tư tưởng Nho giáo, Đạo giáo và Phật giáo đã thẩm thấu qua hàng bao thế kỷ sinh tồn của cư dân bản địa.
Trong dòng chảy của nền văn minh Trung Hoa rực rỡ, tín ngưỡng thờ phụng Văn Xương Đế Quân bắt nguồn sâu xa từ truyền thuyết về vị thần chủ quản đường văn vận, công danh sự nghiệp và phẩm hạnh của giới sĩ tử. Khởi nguyên từ thời nhà Minh và định hình rực rỡ dưới thời nhà Thanh, tập tục dựng lập các ngôi bảo tháp mang danh Văn Xương tại những huyệt vị phong thủy đắc địa đã lan tỏa khắp các trấn ấp, phủ huyện từ vùng bình nguyên Trung Nguyên cho tới vùng duyên hải Lưỡng Quảng. Việc xây tháp ở phương vị Văn Xương của mỗi vùng đất được xem là một phương thức chấn hưng địa khí, hun đúc nhân tài, biến mảnh đất biên cương xa xôi thành chốn đất học rạng rỡ thi thư. Ngọn bảo tháp tại Đông Hưng chính là sự kế thừa trọn vẹn mạch nguồn triết lý ấy, dựng xây nên từ lòng mong mỏi con cháu muôn đời sau mãi sáng dạ, thuận buồm xuôi gió trên con đường thi cử và dựng xây sự nghiệp.
Tọa lạc trang nghiêm trong khuôn viên xanh mát của Công viên Hữu nghị Nhân dân Trung – Việt, công trình tháp Văn Xương Đông Hưng sở hữu chiều cao ấn tượng lên tới 41 mét, bao gồm 7 tầng lầu xếp lớp uy nghi theo phong cách kiến trúc bát giác truyền thống. Mỗi mặt của hình bát giác tượng trưng cho Bát Quái trong Kinh Dịch, biểu đạt sự luân chuyển không ngừng của càn khôn vũ trụ và sự hài hòa giữa con người với đất trời. Thân tháp được chế tác từ loại gạch nung cổ kết hợp cùng đá xanh xám và hệ khung chịu lực kiên cố, tạo nên một kết cấu đồ sộ nhưng lại không hề mang cảm giác nặng nề. Toàn bộ khối kiến trúc thu hẹp dần từ đáy lên đỉnh, tạo thành một tỷ lệ vàng hoàn mỹ trong không gian, phảng phất vẻ thoát tục của những danh tháp ngàn năm nơi đất khách phương Bắc.
Hệ mái cong vút đặc trưng của nghệ thuật kiến trúc thời Minh – Thanh là một trong những điểm nhấn mỹ thuật ngoạn mục nhất tại nơi này. Từng tầng mái ngói lưu ly màu xám trầm phủ lớp men rêu phong được chạm trổ tinh xảo, nơi các đầu đao vút cong lên như những cánh phượng hoàng dang rộng giữa trời mây. Dưới mỗi góc mái, hệ thống công xơn đấu củng gỗ đan cài chằng chịt vừa đảm nhiệm chức năng đỡ lấy sức nặng của tầng trên, vừa phô diễn kỹ nghệ ghép mộng gỗ đỉnh cao mà không cần dùng đến một chiếc đinh kim loại nào. Đỉnh tháp được trang trí bằng một khối búp sen bằng đồng đúc tinh xảo, gợi liên tưởng trực quan tới ngọn bút lông chấm mực khổng lồ đang vẽ nên những áng văn chương tuyệt tác giữa trời xanh, thể hiện trọn vẹn mỹ hiệu Văn bút kình thiên đầy kiêu hãnh.
Bao bọc xung quanh ngọn bảo tháp là một quần thể sinh thái ngập tràn sắc biếc của cây cỏ nhiệt đới, nơi có những mặt hồ phẳng lặng như gương soi bóng hàng liễu rủ thướt tha. Theo thuyết phong thủy địa lý cổ xưa, một ngọn tháp Văn Xương muốn phát huy tối đa công năng bồi đắp trí tuệ cần phải hội đủ yếu tố tụ thủy tích khí. Mặt hồ nước trong xanh trước chân tháp đóng vai trò như một nghiên mực thiên nhiên, kết hợp cùng thân tháp sừng sững tựa cán bút, tạo thành thế bút nghiên tương phối vô cùng viên mãn. Khách vãng cảnh khi dạo bước dưới những tán cây cổ thụ, hít thở bầu không khí tinh khôi thoang thoảng mùi trầm hương và tiếng lá xào xạc, sẽ cảm nhận được tâm can lắng dịu, gột rửa đi mọi muộn phiền lo toan của cuộc sống thường nhật xô bồ nơi phố thị.
Ý niệm số học phương Đông thể hiện vô cùng tường minh qua kết cấu 7 tầng của ngôi tháp. Trong thế giới quan Phật giáo, con số 7 gắn liền với thất cấp phù đồ, mang ý nghĩa công đức vô lượng và sự giải thoát thanh tịnh tối thượng. Trong khi đó, với truyền thống Nho môn và khoa bảng, số 7 lại đại diện cho sự thăng hoa của trí lực, tượng trưng cho quá trình tu dưỡng gian nan từ bậc thấp đến bậc cao của kẻ sĩ: từ cách vật, trí tri, thành ý, chính tâm cho tới tu thân, tề gia, trị quốc và bình thiên hạ. Bước vào không gian bên trong, du khách sẽ bắt gặp những bức hoành phi, câu đối được chạm khắc bằng thư pháp điêu luyện, ca ngợi công đức thánh hiền, nhắc nhở hậu thế về đạo lý tôn sư trọng đạo và tầm quan trọng của việc rèn đức luyện tài để phụng sự xã hội.
Ngày nay, ngọn tháp đã trở thành một điểm dừng chân mang tính biểu tượng không thể bỏ qua trong mọi hải trình khám phá biên giới. Rất nhiều gia đình bản địa và lữ khách phương xa thường tìm về đây vào những dịp đầu xuân năm mới hoặc trước các kỳ thi cử trọng đại để thành tâm chiêm bái, cầu chúc cho con em mình hanh thông trong việc học tập, thi đỗ các trường đại học danh tiếng. Không chỉ vậy, giới văn nghệ sĩ và những người làm công tác sáng tạo cũng xem nơi đây như một thánh địa để tìm kiếm nguồn cảm hứng nghệ thuật, lắng nghe thanh âm chuông gió ngân vang lanh lảnh từ các đầu đao mỗi khi có làn gió lành từ sông Bắc Luân thổi qua.
Để chiêm ngưỡng trọn vẹn vẻ tráng lệ của ngọn bảo tháp, hành trình của du khách thường khởi đầu từ thành phố Móng Cái thuộc tỉnh Quảng Ninh. Sau khi hoàn tất các thủ tục xuất nhập cảnh bằng giấy thông hành hoặc hộ chiếu qua cửa khẩu quốc tế, du khách chỉ mất khoảng mười lăm phút ngồi xe điện để tiến sâu vào trung tâm thành phố Đông Hưng. Việc lựa chọn một chương trình tour Đông Hưng 1 ngày trọn gói sẽ giúp lịch trình diễn ra mạch lạc, thuận tiện mà không phải bận tâm về rào cản ngôn ngữ hay quy định hải quan biên giới. Thời điểm lý tưởng nhất để viếng thăm tháp là vào buổi sáng sớm, khi những làn sương mỏng manh còn vương trên ngọn cây, hay lúc hoàng hôn buông xuống nhuộm vàng rực rỡ những tầng mái ngói cổ kính, phản chiếu ánh sáng lấp lánh xuống mặt hồ nước êm đềm.
Đối với những ai say mê nhiếp ảnh và muốn lưu giữ những khoảnh khắc nghệ thuật độc đáo, khuôn viên quanh tháp Văn Xương chính là một phim trường ngoài trời hoàn hảo. Góc máy từ bờ đối diện hồ nước sẽ thu trọn được toàn bộ dáng vẻ kiêu hãnh của công trình in bóng trên làn nước biếc, trong khi góc chụp cận cảnh từ bậc thềm tam cấp nhìn hắt lên đỉnh trời sẽ lột tả chân thực sự bề thế, đồ sộ của từng khối đấu củng tầng tầng lớp lớp. Du khách thường diện những bộ cổ phục truyền thống hoặc áo dài thanh lịch dạo bước trên những lối đi lát đá rợp bóng tre ngà, tạo nên những bức hình kỷ niệm mang đậm màu sắc hoài niệm và tính thẩm mỹ Á Đông tao nhã.
Hành trình chiêm bái tháp Văn Xương sẽ thêm phần trọn vẹn khi được kết hợp cùng các di tích lịch sử và văn hóa lân cận trong lòng thành phố. Ngay sát công viên là ngôi Miếu Quan Đế uy nghiêm với khói nhang nghi ngút, nơi người dân bản địa gửi gắm niềm tin về chữ Trung và chữ Nghĩa. Cách đó không xa là Chùa Vạn Chủng thanh tịnh, bảo tàng trưng bày các hiện vật lịch sử cư dân ven biển hay khu phố cổ Tiền Môn mang phong vị Trung Hoa cổ kính. Điểm xuyết cho chuyến lữ hành là nhịp sống giao thương sôi động tại chợ quốc tế Vạn Chúng, nơi hội tụ hàng nghìn gian hàng nông sản, đồ thủ công mỹ nghệ và dược liệu truyền thống của hai quốc gia láng giềng.
Sau những giờ phút tịnh tâm vãn cảnh ngọn tháp, hương vị ẩm thực đường phố Đông Hưng sẽ đón chào du khách bằng bản hòa tấu phong vị đầy quyến rũ. Ngay trên những con phố đi bộ sầm uất, khói nghi ngút bốc lên từ những xửng bánh bao màn thầu nóng hổi, mùi thơm nồng nàn của món gà nướng cay hương vị Quảng Tây, hay những tô mỳ ốc Liễu Châu cay xé lưỡi đậm đà phong vị bản xứ. Đừng quên dừng chân thưởng thức một ly trà sữa nướng thơm béo trứ danh hay nhâm nhi tách trà lài thanh tao, ngắm nhìn nhịp sống bình dị của những thị dân biên mậu để cảm nhận sự giao hòa diệu kỳ giữa nét thâm trầm xưa cũ và hơi thở hiện đại căng tràn.
Để chuyến đi được diễn ra suôn sẻ và an toàn, du khách nên chuẩn bị chu đáo trang phục lịch sự, kín đáo phù hợp với không gian tôn giáo thanh tịnh khi bước vào khu vực bảo tháp. Hãy đổi sẵn một lượng tiền tệ Nhân dân tệ phù hợp hoặc kích hoạt các ứng dụng thanh toán quốc tế quét mã tiện lợi trên điện thoại di động để thuận tiện chi tiêu cá nhân. Đối với những du khách lần đầu đặt chân qua bên kia biên giới, việc đồng hành cùng một đơn vị tổ chức có dịch vụ tour xuất nhập cảnh chuyên nghiệp sẽ đảm bảo mọi khâu thủ tục giấy tờ, phương tiện di chuyển và hướng dẫn viên am tường lịch sử được sắp xếp chu toàn nhất.
Trải qua bao thăng trầm của lịch sử và sự đổi thay không ngừng của vùng đất biên viễn, ngọn tháp Văn Xương Đông Hưng vẫn sừng sững đứng đó như một cột mốc văn hóa trường tồn giữa dòng thời gian. Công trình không chỉ là hiện thân của đỉnh cao nghệ thuật kiến trúc cổ điển phương Đông mà còn là nơi neo đậu của những ước mơ cao đẹp, của tinh thần hiếu học và lòng ngưỡng vọng tri thức muôn đời. Dừng chân ngắm nhìn ngọn tháp trong ánh chiều tà, mỗi người lữ khách dường như đều tìm thấy cho riêng mình một khoảng lặng an yên, thấu hiểu sâu sắc hơn về vẻ đẹp tâm hồn của con người vùng biên ải và tiếp thêm nguồn năng lượng tươi mới cho những bước đường thiên lý tương lai.
