Giữa lòng Nam Ninh, thủ phủ sầm uất của Quảng Tây, Trung Quốc, tồn tại một không gian thời gian lắng đọng, nơi những dấu ấn lịch sử nghìn năm vẫn vẹn nguyên hơi thở cổ xưa. Đó chính là Phố Cổ Ba Ngõ Hai Hẻm, hay còn gọi là Tam Ngõ Nhị Hẻm (三街两巷), một di sản văn hóa sống động, một “cửa sổ” mở ra quá khứ huy hoàng của Ung Châu cổ thành. Với vai trò là chuyên gia trưởng biên tập du lịch quốc tế của VDS Travel, tôi hân hạnh dẫn dắt quý vị vào một hành trình khám phá sâu sắc, không chỉ là một chuyến tham quan, mà là một cuộc đối thoại với thời gian, với những câu chuyện được kể bằng gạch đá, bằng mái ngói rêu phong và bằng linh hồn của một thành phố.
Ba Ngõ Hai Hẻm không chỉ là một địa danh, mà là một khái niệm văn hóa, một biểu tượng của sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại. Khu phố cổ này, được khởi dựng từ thời nhà Tống, từng là cái nôi thương nghiệp phồn thịnh của Ung Châu, nơi tụ hội của những thương nhân và giới quyền quý. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đặc biệt là vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, nơi đây đã trở thành trung tâm thương mại sầm uất và khu dân cư tập trung của các quan lại, giới tinh hoa Nam Ninh. Ngày nay, sau công cuộc trùng tu và bảo tồn quy mô từ năm 2013, Ba Ngõ Hai Hẻm đã chính thức mở cửa đón khách vào tháng 12 năm 2018, nhanh chóng được công nhận là Khu Phố Lịch Sử Văn Hóa cấp Khu tự trị Quảng Tây vào tháng 1 năm 2019 và vinh dự trở thành một trong những khu văn hóa đêm cấp quốc gia đầu tiên vào tháng 11 năm 2021. Đây không chỉ là một điểm đến, mà còn là một “phòng khách đô thị” (城市客厅), nơi du khách có thể cảm nhận trọn vẹn nhịp sống và linh hồn của Nam Ninh.
1. Kiến Trúc Cổ Kính: Dấu Ấn Thời Gian Trên Từng Viên Gạch
Ba Ngõ Hai Hẻm là một phần không thể tách rời của “Ung Châu Cổ Thành” (邕州古城) – một khu thắng cảnh cấp AAAA quốc gia, bao gồm ba khu phố lịch sử văn hóa lớn: Ba Ngõ Hai Hẻm, phố Trung Sơn (中山路) và phố Thủy Nhai (水街). Tổng diện tích của quần thể này lên đến khoảng 265 mẫu Anh, tạo nên một bức tranh toàn cảnh về lịch sử và văn hóa Nam Ninh.
• Ba Ngõ: Hưng Ninh, Dân Sinh và Giải Phóng – Những Con Đường Lịch Sử
“Ba Ngõ” (三街) trong tên gọi Tam Ngõ Nhị Hẻm chính là ba con phố cổ: Hưng Ninh Lộ (兴宁路), Dân Sinh Lộ (民生路) và Giải Phóng Lộ (解放路). Mỗi con phố đều mang trong mình một câu chuyện riêng, góp phần tạo nên bức tranh đa sắc của Nam Ninh xưa. Hưng Ninh Lộ và Dân Sinh Lộ từng là trung tâm của Phố Đi Bộ Nam Ninh, con phố thương mại trăm năm sầm uất nhất thành phố. Tại đây, những kiến trúc Ký Lâu (骑楼) đặc trưng, được du nhập từ Quảng Châu vào Nam Ninh từ đầu thế kỷ 20, vẫn đứng vững kiêu hãnh. Kiến trúc Ký Lâu với hàng hiên rộng rãi, mái che vươn ra đường phố, không chỉ tạo bóng mát, che mưa mà còn là không gian lý tưởng cho các hoạt động thương mại, buôn bán. Chúng là minh chứng sống động cho sự giao thoa văn hóa và sự phát triển đô thị của Nam Ninh trong giai đoạn cận đại. Dọc theo những con phố này, du khách sẽ bắt gặp những mái ngói xám âm dương cổ kính, những bức tường phong hỏa (风火墙) cao vút, không chỉ có tác dụng ngăn cháy mà còn tạo nên vẻ đẹp trầm mặc, uy nghi cho tổng thể kiến trúc.
• Hai Hẻm: Kim Sư và Ngân Sư – Nơi Thời Gian Ngưng Đọng
“Hai Hẻm” (两巷) là Kim Sư Hẻm (金狮巷) và Ngân Sư Hẻm (银狮巷), hai con hẻm cổ kính có niên đại từ thời Minh – Thanh. Bước chân vào Kim Sư Hẻm, du khách như lạc vào một mê cung của thời gian, nơi những ngôi nhà cổ tường xám, mái ngói rêu phong xếp san sát, tạo nên một quần thể dân cư truyền thống độc đáo – Quần thể dân cư Kim Sư Hẻm (金狮巷民居群). Đây là nơi lưu giữ những nét kiến trúc nhà ở truyền thống của người Ung Châu, với những sân trong (天井) thoáng đãng, những chi tiết chạm khắc tinh xảo trên gỗ, đá. Từng viên gạch lát đường, từng bậc cửa đá xanh đều như thì thầm kể lại những câu chuyện về cuộc sống của người dân Nam Ninh qua bao thế hệ. Ngân Sư Hẻm, dù ít được nhắc đến hơn, cũng mang trong mình vẻ đẹp trầm mặc, tĩnh lặng, là nơi lý tưởng để tản bộ, cảm nhận sự bình yên hiếm có giữa lòng đô thị.
• Bảo Tàng Văn Hóa Ký Lâu Nam Ninh: Nơi Gặp Gỡ Của Kiến Trúc và Lịch Sử
Nằm trên Giải Phóng Lộ, trong lòng khu phố cổ, Bảo Tàng Văn Hóa Ký Lâu Nam Ninh (南宁骑楼文化陈列馆) là một điểm đến không thể bỏ qua. Dự kiến mở cửa miễn phí cho công chúng vào ngày 1 tháng 5 năm 2025, bảo tàng này sẽ là nơi trưng bày và giới thiệu một cách hệ thống về lịch sử hình thành, phát triển và ý nghĩa văn hóa của kiến trúc Ký Lâu tại Nam Ninh. Du khách sẽ có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về kỹ thuật xây dựng, vật liệu truyền thống và sự ảnh hưởng của phong cách kiến trúc này đến đời sống đô thị.
2. Những Di Tích Lịch Sử và Văn Hóa Độc Đáo
Ba Ngõ Hai Hẻm không chỉ là một quần thể kiến trúc đẹp mắt mà còn là nơi hội tụ của hơn 20 di tích văn hóa và kiến trúc lịch sử cấp quốc gia và địa phương, mỗi nơi đều mang một giá trị riêng, góp phần làm phong phú thêm bức tranh lịch sử của Nam Ninh.
• Thành Hoàng Miếu Nam Ninh: Linh Hồn Hộ Mệnh Của Thành Phố
Thành Hoàng Miếu (城隍庙) là một trong những công trình tâm linh quan trọng nhất tại Ba Ngõ Hai Hẻm. Ngôi miếu này được xây dựng để thờ Thành Hoàng – vị thần bảo hộ cho thành trì và người dân. Việc trùng tu và tái thiết Thành Hoàng Miếu không chỉ là khôi phục một công trình kiến trúc mà còn là sự tiếp nối tinh thần của “lão Nam Ninh” (老南宁), thể hiện lòng biết ơn và sự tôn kính đối với vị thần đã âm thầm bảo vệ thành phố này qua bao thế kỷ. Truyền thuyết kể rằng, Thành Hoàng Miếu là nơi linh thiêng, chứng kiến bao sự kiện trọng đại của Ung Châu, là nơi người dân gửi gắm niềm tin và hy vọng.
• Nhà Tưởng Niệm Đặng Dĩnh Siêu: Nơi Sinh Của Một Vĩ Nhân
Nằm không xa Thành Hoàng Miếu, Nhà Tưởng Niệm Đặng Dĩnh Siêu (邓颖超纪念馆) là một công trình kiến trúc ba gian hai sân trong (三进两天井合院式建筑) độc đáo, mang đậm phong cách truyền thống. Đây là nơi sinh của Đặng Dĩnh Siêu (Deng Yingchao), một nhà cách mạng vĩ đại, người vợ của Thủ tướng Chu Ân Lai, và được mệnh danh là “Con gái Nam Ninh” (南宁女儿). Bà sinh năm 1904 tại dinh thự của Trấn Đài Nam Ninh, ngay đối diện vị trí hiện tại của nhà tưởng niệm. Ngày nay, nơi đây là một cơ sở giáo dục lòng yêu nước cấp Khu tự trị Quảng Tây. Các phòng trưng bày được chia thành sáu đơn vị: Ký ức Ung Thành (邕城记忆), Chặng đường Cách mạng (革命征程), Tiên phong Phụ nữ (妇女先驱), Tình nghĩa Vợ chồng (伉俪情深), Phẩm chất Công bộc (公仆本色), và Tình cảm với Quảng Tây (情系广西). Qua các hiện vật, hình ảnh và câu chuyện, du khách sẽ được tìm hiểu sâu sắc về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng và tình yêu cao cả của bà với Chu Ân Lai, cũng như những đóng góp to lớn của bà cho đất nước. Đặc biệt, việc tái hiện lại khung cảnh tuổi thơ của bà tại đây mang đến một cảm giác hoài cổ và chân thực.
• Di Tích Khác: Những Mảnh Ghép Lịch Sử
Ngoài ra, khu phố cổ còn có nhiều di tích quan trọng khác như Di chỉ Tuẫn tiết của Tri châu Ung Châu Tô Giám (邕州知州苏缄殉难遗址) – nơi tưởng niệm vị quan thanh liêm đã hy sinh vì thành Ung Châu, Di chỉ Tòa án Cao cấp Quảng Tây cũ (广西高等法院旧址), Bảo tàng Kiến chế Nam Ninh (南宁建制博物馆) và Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật Ba Ngõ Hai Hẻm (三街两巷文化艺术中心). Mỗi công trình đều là một mảnh ghép quan trọng, giúp du khách hình dung rõ nét hơn về lịch sử, văn hóa và đời sống của Nam Ninh qua các thời kỳ.
3. Trải Nghiệm Văn Hóa và Ẩm Thực Đa Dạng
Ba Ngõ Hai Hẻm không chỉ là một bảo tàng sống mà còn là một trung tâm văn hóa và giải trí sôi động, đặc biệt là khi màn đêm buông xuống.
• Dạo Bước Ngày và Đêm: Cảm Nhận Hơi Thở Của Thành Phố
Ban ngày, khu phố cổ mang một vẻ đẹp trầm mặc, cổ kính, thích hợp cho những ai muốn tìm hiểu lịch sử, kiến trúc và văn hóa. Du khách có thể thong thả dạo bước trên những con đường lát gạch xanh, chiêm ngưỡng những ngôi nhà cổ, ghé thăm các bảo tàng và di tích. Không khí tĩnh lặng, cổ xưa sẽ đưa bạn trở về với Ung Châu của hàng trăm năm trước. Khi đêm về, Ba Ngõ Hai Hẻm lại khoác lên mình một tấm áo mới, lung linh và huyền ảo dưới ánh đèn vàng cổ điển. Những dãy Ký Lâu được thắp sáng, tạo nên một khung cảnh lãng mạn và đầy sức sống. Đây là thời điểm lý tưởng để cảm nhận danh hiệu “khu văn hóa đêm cấp quốc gia” mà nơi đây đã đạt được. Các quán cà phê, cửa hàng thủ công mỹ nghệ, nhà hàng chủ đề và hiệu sách nghệ thuật mọc lên san sát, tạo nên một không gian “phòng khách đô thị” đầy cuốn hút, nơi người dân địa phương và du khách cùng hòa mình vào nhịp sống về đêm của Nam Ninh.
• Thiên Đường Ẩm Thực Ung Châu
Không thể đến Ba Ngõ Hai Hẻm mà không thưởng thức ẩm thực địa phương. Các con hẻm nhỏ ẩn chứa vô vàn quán ăn ngon, từ những món ăn vặt đường phố đến những đặc sản truyền thống. Một trong những món ăn không thể bỏ qua chính là “Lão Hữu Phấn” (老友粉) – một món bún đặc trưng của Nam Ninh, với hương vị chua cay mặn ngọt hài hòa, được chế biến từ nước dùng xương hầm, thịt bò hoặc thịt lợn, măng chua và các loại rau thơm. Bắt đầu một ngày mới bằng một bát Lão Hữu Phấn nóng hổi là cách tuyệt vời nhất để cảm nhận hương vị địa phương đích thực. Ngoài ra, du khách còn có thể tìm thấy nhiều món ăn vặt khác như bánh gạo, bánh bao, các loại xiên nướng và đồ uống truyền thống, mang đậm phong vị Lĩnh Nam.
• Mua Sắm và Nghệ Thuật Thủ Công
Ba Ngõ Hai Hẻm cũng là một điểm đến tuyệt vời cho những tín đồ mua sắm và yêu thích nghệ thuật thủ công. Các cửa hàng nhỏ xinh bày bán đủ loại sản phẩm độc đáo, từ đồ gốm sứ, tranh vẽ, đồ trang sức thủ công đến các sản phẩm dệt may truyền thống của dân tộc Choang. Đây là cơ hội để bạn tìm kiếm những món quà lưu niệm ý nghĩa, mang đậm dấu ấn văn hóa Nam Ninh. Nhiều cửa hàng còn tổ chức các buổi trình diễn nghệ thuật thủ công, cho phép du khách tận mắt chứng kiến quy trình tạo ra những tác phẩm tinh xảo.
4. Gợi Ý Lịch Trình Khám Phá và Các Điểm Đến Lân Cận
Để có một trải nghiệm trọn vẹn tại Ba Ngõ Hai Hẻm và Ung Châu Cổ Thành, VDS Travel gợi ý một số lịch trình và điểm đến lân cận:
• Lịch Trình Citywalk Nam Ninh Đầy Đủ
Ba Ngõ Hai Hẻm là một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá Nam Ninh. Du khách có thể kết hợp tham quan khu phố cổ với các điểm đến khác trong “Ung Châu Cổ Thành” như phố Thủy Nhai (水街) và phố Trung Sơn (中山路). Phố Thủy Nhai, cũng là một phần quan trọng của khu phố lịch sử văn hóa “Ung Châu Cổ Thành”, đã được khai trương trở lại vào tháng 2 năm 2026 sau quá trình bảo tồn và nâng cấp, mang một diện mạo hoàn toàn mới. Tại đây, bạn có thể khám phá thêm về văn hóa ẩm thực và đời sống ven sông Ung Giang. Phố Trung Sơn nổi tiếng với các món ăn đường phố và không khí nhộn nhịp.
Ngoài ra, một chuyến Citywalk Nam Ninh có thể bao gồm: buổi sáng khám phá Phố Cổ Ba Ngõ Hai Hẻm và các bảo tàng, buổi chiều ghé thăm Công viên Thanh Tú Sơn (青秀山) – “lá phổi xanh” của thành phố, và buổi tối trải nghiệm du thuyền trên sông Ung Giang (邕江夜游) để ngắm nhìn vẻ đẹp lung linh của Nam Ninh về đêm. Đừng quên ghé thăm Quảng trường Dân Sinh (民生广场) vào các tối cuối tuần (thứ Sáu đến Chủ Nhật) để chiêm ngưỡng “Thủy Dạng Thị Tập” (水漾市集) và các màn trình diễn nghệ thuật phi vật thể như “đả thiết hoa” (打铁花) – nghệ thuật tạo pháo hoa từ sắt nung chảy vô cùng ngoạn mục.
• Tháp Xướng Du (畅游阁) – Biểu Tượng Ven Sông
Nằm gần cầu Ung Giang và Quảng trường Dân Sinh, Tháp Xướng Du (畅游阁) là một công trình kiến trúc cổ kính được xây dựng để kỷ niệm chuyến thăm và bơi lội trên sông Ung Giang của Chủ tịch Mao Trạch Đông. Đây là một điểm nhấn kiến trúc tuyệt đẹp, đặc biệt là vào ban đêm khi tháp được thắp sáng, tạo nên một khung cảnh lãng mạn bên bờ sông. Từ đây, du khách có thể ngắm nhìn toàn cảnh sông Ung Giang và một phần của Ung Châu Cổ Thành.
5. Lời Khuyên Từ VDS Travel
Ba Ngõ Hai Hẻm mở cửa miễn phí cho du khách, là một điểm đến lý tưởng cho mọi lứa tuổi. Để có trải nghiệm tốt nhất, bạn nên dành ít nhất nửa ngày để khám phá khu phố cổ, từ những con hẻm nhỏ đến các di tích lịch sử. Buổi tối là thời điểm tuyệt vời để cảm nhận không khí sôi động và lung linh của khu phố. Nếu bạn đang lên kế hoạch cho một chương trình tour Đông Hưng trọn gói hoặc tour Đông Hưng – Nam Ninh 3 ngày 2 đêm, đừng bỏ lỡ cơ hội ghé thăm Ba Ngõ Hai Hẻm để khám phá một Nam Ninh cổ kính và đầy mê hoặc.
Phố Cổ Ba Ngõ Hai Hẻm Nam Ninh không chỉ là một điểm đến du lịch, mà còn là một cuốn sách lịch sử mở ra trước mắt du khách, kể về một Ung Châu cổ thành kiên cường, một Nam Ninh hiện đại năng động nhưng vẫn trân trọng những giá trị ngàn xưa. Hãy để VDS Travel đồng hành cùng bạn trên hành trình khám phá vẻ đẹp độc đáo này, nơi mỗi bước chân là một cuộc phiêu lưu vào quá khứ, và mỗi ánh đèn đêm là một lời mời gọi đến tương lai.
